ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

Chong Li, Taiwan R.O.C

ရဟန္းေတာ္မ်ား မစားအပ္ေသာ အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးလာ " ေအာင္း" အရႈပ္ေတာ္ပုံ

                                                    (ပုံ- ၁ တိဘက္ႏြား)
ဝိနည္းဥပေဒအရ ရဟန္းေတာ္မ်ား မစားအပ္တ့ဲ "အကပၸိယမံသ" အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးကုိ ျမန္မာဘာသာအားျဖင့္ ေျပာၾကရာမွာ ၁) လူသား၊ ၂)ဆင္သား၊ ၃)ျမင္းသား၊ ၄)ေခြးသား ၊ ၅)ေျမြသား၊ ၆)ျခေသၤ့သား၊ ၇)က်ားသား၊ ၈) က်ားသစ္သား ၊ ၉) ဝံသား ၊ ၁ဝ) ေအာင္းသား-- လုိ ့စာရင္းျပပါတယ္။ အမွတ္စဥ္ ၉ ျဖစ္တ့ဲ ဝံသားကုိ တိတိက်က်ေျပာရာမွာေတာ့ "ဝက္ဝံသား" လုိ ့က်မ္းစာမ်ားမွာ ေတြ ့ရတယ္။

အမွတ္ ၁ဝ "ေအာင္း" ကုိ စူးစမ္းတ့ဲအခါ အယူအဆမ်ားစြာ ကြဲျပားေနတာ သတိျပဳမိပါတယ္။ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္နဲ ့ယုဒသန္ျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္ ၂ ေစာင္ကုိၾကည့္ရာမွာ "ေအာင္း" ေခၚတ့ဲ သတၱဝါဟာတိဘက္ေဒသမွာ အမ်ားဆုံးေတြ ့ရတတ္တ့ဲ အေမႊးရွည္ ႏြားကုိ ေခၚေၾကာင္း ျပဆုိၾကတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာ Yak, Tibet Bull လုိ ့ေခၚပါတယ္။ (ပုံ-၁ ၾကည့္) Yak က ႏြားအထီးကုိ ေခၚျပီး အမကုိ
ေတာ့ Dri သုိ ့မဟုတ္ Nak လုိ ့ တိဘက္ဘာသာနဲ ့ေခၚပါတယ္။

                                                          (ပုံ- ၂ ဟာယိန)
ဝိနည္းပါဠိေတာ္အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္၊ အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးအေၾကာင္းအဂၤလိပ္ဘာသာနဲ ့ရွင္းျပၾကတ့ဲ ရဟန္းပညာရွင္မ်ား၊ ပါဠိ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္မ်ားအလုိအရကေတာ့ "တရစ ၦ=ေအာင္း" ေခၚတ့ဲ သတၱဝါဆုိတာ အာရွ နဲ ့ အာဖရိကတုိက္ေတြမွာ ေတြ ့ရတတ္တ့ဲ ဟာယိန (Hyena) ကုိ ညႊန္ျပၾကပါတယ္။ ျမန္မာစာအဖြဲ ့ထုတ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာအဘိဓာန္က "Hyena (also Hyaena) အာဖရိကႏွင့္ အာရွတုိက္တုိ ့တြင္ ေတြ ့ရ
သည့္ ေခြးႏွင့္တူ၍ အုပ္ဖြဲ ့ေနတတ္ကာ အေသေကာင္ကုိစားေလ့ရွိေသာ၊ ေလွာင္ရယ္သံအလား ေအာ္ျမည္တတ္သည့္ ေတာရုိင္းတိရစ ၦာန္" လုိ ့ရွင္းျပတယ္။

တိပိဋကပါဠိ-ျမန္မာအဘိဓာန္-အတြဲ ၉၊ တ-ဝဂ္က "အာဖရိကတုိက္တြင္ အရွိမ်ား၍ ေမးရုိးအထူးသန္မာျပီးလွ်င္ အပုပ္ေကာင္ကုိစားတတ္သည့္ အသည္းေၾကာင္ေသာ ေခြးအ။ အသားကုိစားသည့္ ရုိင္းေသာသတၱဝါ၊ ၄င္းသတၱဝါသည္ သန္မာ၏၊ သုိ ့ေသာ္ သူရဲေဘာနည္း၏။ ေခြးၾကီး သုိ ့မဟုတ္ ဝံပုေလြႏွင့္တူ၏- Hyena, Hyaena ကုိၾကည့္" လုိ ့ျပထားတယ္။  (ပုံ- ၂ ၾကည့္)

ဦးဟုတ္စိန္ရ့ဲ အမ်ားသုံးျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္ကေတာ့ "ဟာယိန (hyena), တိဘက္ႏြား (Yak)" ၂ မ်ဳိးလုံးကုိ "ေအာင္း"  လုိ ့ သိမ္းက်ဴံးျပဆုိထားတာေတြ ့ရပါတယ္။

                                                           (ပုံ- ၃ ဝံပုေလြ)
ဆရာေတာ္အရွင္ၾသဘာသာဘိဝံသရ့ဲ သုေတသနသရုပ္ျပအဘိဓာန္က "တရစ ၦ" ကုိ " ဝံပုေလြ" လုိ ့ယူဆကာ တရစ ၦမံသ= ဝံပုေလြအသား လုိ ့ အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးမွာ ျပဆုိပါတယ္။ ဝံပုေလြဟာ ေနရာေဒသကုိလုိက္ျပီး အေမႊးအေရာင္ကြာျခားမႈရွိႏုိင္ပါတယ္။ (ပုံ- ၃ ၾကည့္) ။ ပုံ ၃ မွာျပတ့ဲ ဝံပုေလြကေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ေတြ ့ရတ့ဲ ဝံပုေလြျဖစ္ပါတယ္။

ဆရာေတာ္ေဒါက္တာအရွင္နႏၵမာလာဘိဝံသရ့ဲ ဗုဒၶဝါဒနဲ ့သက္သတ္လြတ္အယူစာတမ္းမွာေတာ့"တရစ ၦကုိ ဟာယိန နဲ ့ဝံပုေလြ ဆုိတ့ဲ သတၱဝါ  ၂ မ်ဳိး" လုိ ့ ျပပါတယ္။

တရစ ၦ-ပါဠိကုိ ဝံပုေလြ လုိ ့ဘာသာျပန္မႈအေပၚ သေဘာမတူတ့ဲအယူအဆေတြ ရွိေနပါတယ္။ ပါဠိအဘိဓာန္နိႆယဂါထာအမွတ္ ၆၁၅ မွာ "ေကာက၊ ဝက= ဝံပုေလြ" လုိ ့ပရိယာယ္ ၂ ပုဒ္ျပတယ္။
ေရွးအဘိဓာန္နိႆယမ်ားက ေကာက၊ ဝက ပါဠိတုိ ့ကုိ သစ္က်ဳတ္ လုိ ့ျမန္မာျပန္ခ့ဲၾကတယ္။ (ပုံ ၄ ၾကည့္)အဲဒီ သစ္က်ဳတ္ ဘာသာျပန္ကုိ ပါဠိပညာရွင္မ်ားက ဆက္လက္လက္ခံအသုံးျပဳတာ မေတြ ့ရပါဘူး။ 
သဒၵနီတိဓာတုမာလာက "ေကာေကာတိ အရညသုနေခါ= ေကာကဆုိတာ ေတာေခြး (ေခြးအ)" လုိ ့ေျပာတာေၾကာင့္ ေတာေခြးဆုိတာ ေခြးနဲ ့အမ်ဳိးအႏြယ္ခ်င္းတူတယ္လုိ ့ေတာင္မဆုိသင့္ဘူး၊ ေတာေခြးဆုိတာ ေခြးအစစ္ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ "အရညသုနခ=ဝံပုေလြ=Wolf" ျဖစ္တယ္လုိ ့ယူဆၾကပါတယ္။

ေကာက ပါဠိက ဝံပုေလြ Wolf ကုိ ေျပာတာပဲလုိ ့အယူအဆညီၾကျပီးေနာက္ အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးကုိ ဖြင့္ျပတ့ဲ ဝိနည္းဟာဝါအ႒ကထာ (ဝိ၊႒၊ ၃၊၃၇၆) က-------
"ဝံပုေလြ (အရညေကာက) ဆုိတာ ေခြးနဲ ့အတူတူပဲ။ ဝံပုေလြအသားကုိ စားေကာင္းတယ္။ စားႏုိင္တယ္။ ဝံပုေလြ က ေခြးနဲ ့ေပါင္းစပ္လုိ ့ေမြးဖြားလာတ့ဲ ေခြးဝံပုေလြကျပားရ့ဲ အသားကုိေတာ့ မစားရဘူး" လုိ ့ေျပာထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရစ ၦ ပါဠိကုိ ဝံပုေလြ လုိ ့ယူဆတာ အ႒ကထာနဲ ့မညီညြတ္ဘူး။

ပါဠိကုိ တုိက္ရုိက္ျမန္မာျပန္၊ အဲဒီျမန္မာျပန္ေဝါဟာရကုိ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္မွာ ၾကည့္မိလုိ ့လုိရင္းပန္းတုိင္မေရာက္ႏုိင္ျဖစ္တာေလးနဲ ့လည္း ၾကဳံရပါေသးတယ္။  "အရည+သုနခ= ေတာ+ေခြး" ဆုိတ့ဲ တုိက္ရုိက္ဘာသာျပန္ဟာ အဂၤလိပ္လုိ Jackal, ပါဠိလုိ ဇမၺဳက-သိဂါလ-သိဂၤါလ-ေကာ႒ဳ ျဖစ္သြားျပီး လမ္းေၾကာင္းလြဲသြားေရာ။ (ပုံ ၅ ၾကည့္) ဒီပါဠိေတြက ေျမေခြး, Fox ကုိလည္းဆုိလုိျပန္ေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္လြဲေတာ့တာပါပဲ။(ပုံ ၆ ၾကည့္)
                                                         (ပုံ ၄ သစ္က်ဳတ္) 
 (ပုံ ၅ ေတာေခြး)
(ပုံ ၆ ေျမေခြး) 
ေရွးအဘိဓာန္နိႆယ နဲ ့ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္တုိ ့အလုိ "ေကာက=အရညသုနခ= သစ္က်ဳတ္၊ေတာေခြး၊ ေျမေခြး" ဘာသာျပန္ဟာ မတည္ျငိမ္ဘူး။ "တရစ ၦ=ဝံပုေလြ Wolf" ဘာသာျပန္ဟာလည္း အျငင္းပြားစရာျဖစ္ေနပါတယ္။
တိပိဋကပါဠိအဘိဓာန္က တရစ ၦ ပါဠိကုိ (က) ေအာင္း (ခ) က်ားသစ္ (ဂ) ေခြးက်ား (ဃ) သစ္က်ဳတ္(င) ဝက္ဝံအထူး (စ)ျခေသၤ့နက္၊ ဝက္ဝံနက္ (ဆ) သစ္ (ေခြးသ႑န္ရွိေသာ မည္းနက္ေသာအေရးအေၾကာင္းတုိ ့ျဖင့္ ေျပာက္က်ားေသာ သားေကာင္အထူး) လုိ ့ဆရာစုံတုိ ့ အယူအဆစုံကုိ ျပည့္စုံေအာင္ျပပါတယ္။ သုိ ့ေသာ္ တိ-ပိအဘိဓာန္မွာ မပါေသးတာကေတာ့ "တရစ ၦ-ဆုိတာ က်ားက်ဳတ္"  ကုိဆုိလုိ
တယ္ဆုိတ့ဲ အယူအဆပါပဲ။
                                                            (ပုံ ၇ က်ားက်ဳတ္)
ဆရာေတာ္အရွင္ကုမာရ-က ဝိနယသဂၤဟပန္းကုံး၊ မစ ၦမံသဝိနိစ ၦယကထာကုိ ရွင္းျပခ်က္မွာ တရစ ၦ=က်ားက်ဳတ္ျဖစ္တယ္ ဆုိတ့ဲ အယူအဆကုိ တင္ျပထားပါတယ္။ က်ားက်ဳတ္ကုိ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ ့Leopard cat ေခၚပါတယ္။ (ပုံ ၇ ကုိ ၾကည့္)
ဆရာေတာ္က ဘာသႏ ၱရအဘိဓာန္မ်ားစြာရ့ဲ အယူအဆမ်ားကုိ ရွင္းျပရာမွာ----
အခ်ဳိ ့အဘိဓာန္ေတြက တရစ ၦ= ေခြးအအၾကီးမ်ဳိး၊ ဝံပုေလြထက္အနည္းငယ္ၾကီးေသာ သားစားတိရစ ၦာန္၊
အခ်ဳိ ့အဘိဓာန္ေတြက တရစ ၦ=ေခြးအအၾကီးမ်ဳိး၊ က်ားကေလးမ်ဳိး၊
အခ်ဳိ ့အဘိဓာန္ေတြက တရစ ၦ= ဝံပုေလြ၊ က်ား
အခ်ဳိ ့အဘိဓာန္က      တရစ ၦ= သစ္ (Leopard) လုိ ့ဆုိၾကေၾကာင္း....။
အဘိဓာန္အားလုံးက ေကာက ကုိ ဝံပုေလြ လုိ ့ဆုိၾကျပီး ဝံပုေလြသား စားအပ္ေၾကာင္းကုိလည္း မဟာဝါ႒ကထာမွာ ဆုိထားျပန္တ့ဲအတြက္ ဒီေနရာ တရစ ၦသဒၵါရ့ဲအနက္ကုိ က်ားကေလးမ်ဳိး (က်ားက်ဳတ္) ဟုယူကသင့္မည္လုိ ့ထင္ေၾကာင္း တင္ျပထားတာေတြ ့ရပါတယ္။
တရစ ၦ-ေအာင္း ဆုိရာမွာ တင္ျပခ့ဲျပီးသလုိ ပညာရွင္မ်ားရ့ဲအယူအဆ မတူေၾကာင္းသိၾကရပါျပီ။ ဘယ္သူက မွန္တယ္လုိ ့အတိအက်ေျပာဖုိ ့ဆုိတာလည္း သိမ္ေမြ ့နက္နဲသလုိ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးမႈလည္း ရွိေနပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ေျခအနည္း-အမ်ားကုိ ခ်ိန္ထုိးစဥ္းစားမိတာကုိ ေျပာရရင္ အသားၾကီး ၁ဝ မ်ဳိးကုိ မစားအပ္တ့ဲ အေၾကာင္းျပအေပၚ အေျခခံျပီး ေျပာခ်င္ပါတယ္။


-လူသားကေတာ့ ဇာတ္တူသားျဖစ္လုိ ့(၁)
-ဆင္၊ ျမင္းအသားေတြကုိေတာ့ ဘုရင္မင္းတုိ ့အသုံးအေဆာင္ျဖစ္လုိ ့(၂-၃)
-ေခြး၊ ေျမြ အသားေတြကုိေတာ့ စက္ဆုပ္ရြံရွာဖြယ္ျဖစ္လုိ ့(၄-၅)
-ျခေသၤ့၊ က်ား၊ က်ားသစ္၊ ဝက္ဝံ၊ ေအာင္း အသားေတြကုိ ေဘးရန္ကင္းေအာင္လုိ ့ေရွာင္ၾကဥ္ရတယ္ (၆-၁ဝ)
အမွတ္ ၆- ၁ဝ အသားကုိ ေဘးကင္းရန္ကြာအက်ဳိးငွါ ေရွာင္ရတယ္ဆုိရင္ သူတုိ ့အသားေတြကုိ စားသုံးမိရင္ ေဘးရန္ရွိလုိ ့၊ ေဘးရန္ျပဳႏုိ္င္လုိ ့ဆုိေတာ့ တိဘက္အေမႊးရွည္ႏြား (Yak) ကေတာ့ တရစ ၦ=ေအာင္း စာရင္းထဲမွာ အႏ ၱရာယ္အကင္းဆုံး၊ တရစ ၦ-အရ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ အနည္းဆုံးသတၱဝါျဖစ္မယ္လုိ ့ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း......။
အမရဒီပ
ဇန္နဝါရီ ၂၉၊ ၂ဝ၁၄


မီွျငမ္းျပဳက်မ္းစာမ်ားစာရင္း
-----------------------------
၁။ ဝိနယ မဟာဝါပါဠိေတာ္
၂။ ဝိနယမဟာဝါပါဠိေတာ္ျမန္မာျပန္
၃။ ဝိနယ မဟာဝါ႒ကထာ
၄။ ဝိနယ၊ မဟာဝါဘာသာဋီကာ၊ ဒုတိယအုပ္၊ အရွင္ဇနကာဘိဝံသ
၅။ ဝိနယသဂၤဟပန္းကုံး၊ ပထမအုပ္၊ အရွင္ကုမာရ
၆။ တိပိဋကပါဠိ-ျမန္မာအဘိဓာန္၊တြဲ ၉၊ တဝဂ္
၇။ သုေတသနသရုပ္ျပအဘိဓာန္၊ အရွင္ၾသဘာသာဘိဝံသ
၈။ သေျပကန္ပရိတ္ၾကီးနိႆယသစ္၊ အရွင္ဝါေသ႒ာဘိဝံသ
၉။ အမ်ားသုံး ျမန္မာ-အဂၤလိပ္-ပါဠိအဘိဓာန္၊ ဦးဟုတ္စိန္
၁ဝ။ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္၊ ျမန္မာစာအဖြဲ ့
11.The Book of the discipline (Vinaya Pitak) Volume IV, Translated by I.B.Horner
12.The Pali-English Dictionary
13. What Buddhists Believe by K.Sri Dhammananda
14. Eleven Holy Discourses of Protection, Maha Paritta Pali by Sao Htun Hmat Win
15. Buddhism and Vegetarianism by Ashin Nandamalabhivamsa

Views: 41

Comment

You need to be a member of ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺 to add comments!

Join ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

ဆင္ျခင္ဖြယ္ လိုက္နာဖြယ္ရာ ၾသ၀ါဒ စကားမ်ား

ေျပာမွ သိ၊ ထိမွ နာ၊ သာမွ ေန၊    ေသမွ ခင္၊ လူတြင္ မက်င့္ရာ။ 

သူေတာ္ဆည္းကပ္၊ ျမတ္တရားနာ၊

ေလ်ာ္စြာအက်င့္၊ မဂ္ဖိုလ္ခြင့္၊ ရလင့္ဧကန္သာ။
(မုိးကုတ္ ဆရာေတာ္)

မိုက္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲခံရတာ။
လိမၼာတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲစံရတာ။
မယံုခဲ့ရင္ေတာင္
မိုက္မၾကည့္နဲ့ လိမၼာပါ။
(ဓမၼဒူတ အရွင္ေဆကိႏၵ)

ယံုၾကည္ထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ရိုးသားရမည္။
အားကိုးထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားရမည္။
ေလးစားထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ စင္ၾကယ္ရမည္။
(ဓမၼေဘရီ အရွင္၀ီရိယ)

ေရေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အညစ္အေၾကးကို
ေရႏွင့္သာ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္သလို
စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ
အညစ္အေၾကးကို
စိတ္ႏွင့္သာလွ်င္ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

ဓေမၼာဟေ၀ ရကၡတိ ဓမၼစာရီ
တရားေစာင့္ေသာသူကို တရားကျပန္လည္ေစာင့္ေရွာက္ေပး၏။ (ဗုဒၶ)

အသက္ရွင္ဖို့စားပါ။ စားဖို့သက္သက္ အတြက္ေတာ့ အသက္ရွင္ မေနပါနဲ့။ အမ်ားအတြက္ သာသနာအတြက္ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးပါ။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူေတာ္လာေအာင္ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း
သူမေတာ္လဲ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူမေကာင္းလည္း ကိုယ္ကေတာ္ 

သူမေတာ္လည္း ကိုယ္ကေကာင္း

ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္းေလးျဖစ္ေစခ်င္ စိတ္ထားလွဖို႔ျပင္
သတိယွဥ္တယ္ သစၥာသံုး ဒါမွ အျမတ္ဆံုး။

ကတညတ ကတေ၀ဒီ
ေက်းဇူးတရားကိုသိျခင္း
ေက်းဇူးတရားကို ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းသည္ မဂၤလာမည္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

အတိတ္ကိုေတြး၊ မေဆြးနဲ့
အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။
အနာဂတ္ကိုမွန္းဆ မလြမ္းတနဲ့
အနာဂတ္ဆိုတာမေသခ်ာဘူး။
ပစၥဳပန္မွာ လုပ္သင့္ရာ၀ယ္
ပညာလံု႔လ အသံုးခ်လွ်က္
ဘ၀တန္ဖိုး အားမာန္ကိုး၍
ျမတ္ႏိုးၾကည္ျဖဴ အရယူေလာ့။
(ေဒါက္တာ အရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ)

သူတစ္ပါးအတြက္ ခြ်တ္ယြင္းခ်က္
ကိုယ့္အတြက္ သင္ခန္းစာ။

သူတစ္ဖက္သား၊မ်က္မာန္ပြါးေသာ္ တရားမကြာ၊ထိန္းေစာင့္ကာျဖင့္

ေမတၱာႏွလံုး၊ကိုယ္ကသံုးလွ်င္ အရွဳံးဘယ္မွာရွိခ်ိမ့္နည္း။
(မင္းကြန္း ဆရာေတာ္)

 

 

ျမန္မာဝက္ဆိုက္ ဘေလာ့မ်ား                 လမ္းညႊန္

(ပံုေပၚတြင္ ႏွိပ္၍ မူရင္း ေနရာသို႔ သြားေရာက္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။)

 


picoodle.com






    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၁)

 

    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၂)

 

 

 

Click to play this Smilebox slideshow
Create your own slideshow - Powered by Smilebox

    "ျမန္မာစာ ျမန္မာစကား "

Birthdays

There are no birthdays today

Members

© 2019   Created by ukkmaung.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service