ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

Chong Li, Taiwan R.O.C



“စ်ာန္” အစားနဲ႔တရား အပုိင္း(၄)

 သစၥာ မေဖာက္မိၾကဖို႔”ဆိုတာ ေဈးေရာင္းေဈးဝယ္ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဝယ္သူကလည္း “႐ုပ္နာမ္အနိစၥပစၥည္း တစ္ခု ေလာက္ေပးပါ”ဆိုၿပီး ပရမတၳ သစၥာစကား သြားမလုပ္နဲ႔။ “ဆီျဖင့္ ဆီ၊ ဆန္ျဖင့္ ဆန္၊ ေရႊျဖင့္ ေရႊ”လို႔ သမုတိသစၥာကိုပဲ သံုးရမွာ။ ၿပီးေတာ့ ၾကည့္တဲ့ အခါမွာလည္း “႐ုပ္နာမ္အနိစၥ”လို႔ ႐ႈေနလို႔ မရဘူး။ ေတာင္းျပည့္ မျပည့္၊ အေလးျပည့္ မျပည့္၊ ပစၥည္းဥစၥာအစစ္ အမွန္ဟုတ္ မဟုတ္ကို ႐ႈရမွာ။ ေရာင္းသူကလဲ သူေပးတဲ့ ပိုက္ဆံကို “အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၲ”လို႔ ႐ႈေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ အစစ္လား၊ အတုလားဆိုတာကို ႐ႈရမွာ။ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ သမုတိနယ္ထဲက အလုပ္မွာ သမုတိသစၥာကို မေစာင့္ဘဲ သစၥာေဖာက္မိရင္ေတာ့ စိတၲဇေဆး႐ံုေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။......

 

စ်ာန္လမ္းမဂၢင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိထားဖို႔လိုအပ္တာကေတာ့ - “စ်ာန္”ဆိုတာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက “ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံ” ဆိုတဲ့ တရားမ်ိဳးလို႔ ထင္ၾကတာမ်ားတယ္။ ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံတာက စ်ာန္တရားမဟုတ္ပါဘူး၊ စ်ာန္ကိုအေျခခံၿပီး ပြားမ်ားရတဲ့ အဘိညာဥ္ တရားသာျဖစ္ပါတယ္။

 


အဘိညာဥ္ရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တဲ့ စ်ာန္တရားမ်ားကိုေတာ့ အပၸနာစ်ာန္လို႔ ေခၚပါတယ္။ စ်ာန္သမာပတ္လို႔ ေခၚတဲ့စ်ာန္မ်ိဳးေပါ့။



စ်ာန္ရဲ႕ တိုက္႐ိုက္အဓိပၸာယ္ကေတာ့ “စိုက္စိုက္စူးစူး၊ အထူးျမဲျမံ၊ ႐ႈအားသန္၊ စ်ာန္ဟုေခၚသတတ္” လို႔ လယ္တီဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီး လကၤာစီထားတဲ့အတိုင္း “အာ႐ံုကို စူးစိုက္႐ႈမွတ္ျခင္းသေဘာ” ျဖစ္ပါတယ္။ “ဆန္႔က်င္ဘက္တရားတို႔ကို ႐ိႈ႕ၿမႇိဳက္ ေလာင္ကြ်မ္းေစတတ္တဲ့ သေဘာ”လို႔လဲ အဓိပၸာယ္ရပါေသးတယ္။



စ်ာန္ (၂)မ်ိဳး


စူးစိုက္႐ႈမွတ္တဲ့ “စ်ာန္” ဆိုရာမွာလဲ “အာ႐ံုကိုစူးစိုက္႐ႈမွတ္တဲ့ အာရမၼဏူပနိဇၩာန္” နဲ႔ အနိစၥအစရွိတဲ့ “သေဘာလကၡဏာေတြကို စူးစိုက္႐ႈရတဲ့ လကၡဏူပနိဇၩာန္” ဆိုၿပီးႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။



ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ ၾကားဖူးနားဝနဲ႔အသိမ်ားတဲ့ “စ်ာန္သမာပတ္” ဆိုတဲ့ဈာန္က အာ႐ံုကိုစူးစိုက္႐ႈမွတ္ရတဲ့ အာရမၼဏူပနိဇၩာန္ ျဖစ္ပါတယ္။ အာ႐ံုကို စူးစိုက္႐ႈမွတ္တယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာလဲ အာ႐ံုရဲ႕သေဘာေလာက္ကို သိကာ မတၲမဟုတ္ဘဲ အာ႐ံုထဲမွာ လြန္လြန္ကဲကဲ စြဲၿမဲသက္ဝင္ေနေအာင္ကို စူးစိုက္႐ႈမွတ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ တျခား ဘယ္လိုအာ႐ံုေပၚကိုမွ စိတ္ကမသြားေတာ့ဘဲ လြန္လြန္ကဲကဲ စူးစိုက္သက္ဝင္သြားတဲ့အဆင့္အထိ ေရာက္သြားတာကို “အပၸနာဆိုက္တယ္” လို႔လဲေခၚပါတယ္။ “အပၸနာစ်ာန္” ေခၚတယ္လို႔ အတိုခ်ဳပ္မွတ္ သား ႏိုင္ပါတယ္။ “စ်ာန္သမာပတ္”လို႔ ေခၚတဲ့ စ်ာန္မ်ိဳးေပါ့။



အဲဒီလို အပၸနာဆိုက္ေအာင္ စူးစိုက္သက္ဝင္ၿပီး ၿငိမ္ေနဖို႔ ႐ႈမွတ္ရတဲ့ စ်ာန္မွာဆိုရင္ အ႐ႈခံအာ႐ံုကလဲ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲျခင္းမရွိတဲ့ ပညတ္အာ႐ံုမ်ိဳး ျဖစ္ရပါတယ္။ ကမၼ႒ာန္းအမ်ိဳးအစားအားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ “သမထကမၼ႒ာန္း” လို႔ ေခၚပါတယ္။ သမထကမၼ႒ာန္းရဲ႕ အာ႐ံုေတြ ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကသိုဏ္းပညတ္၊ အသုဘပညတ္၊ အာနာပါနပညတ္၊ ကာယဂတာသတိပညတ္၊ ျဗဟၼစိုရ္ရဲ႕အာ႐ံုျဖစ္တဲ့ သတၲဝါပညတ္၊ အာကာသပညတ္၊ နတၲိပညတ္ဆိုတာေတြကို ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

 

သမထကမၼ႒ာန္းမွာ ခြ်င္းခ်က္အေနနဲ႔ အ႐ူပစ်ာန္ အဆင့္ေရာက္ၿပီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအေနနဲ႔ေတာ့ ေအာက္ေအာက္ အ႐ူပစ်ာန္အာ႐ံုကို လြန္တဲ့အခါ အထက္အထက္ အ႐ူပဈာန္ကို ရၿမဲဓမၼတာျဖစ္လို႔ ဒုတိယ-စတုတၳ အ႐ူပဈာန္ေတြက ပထမ၊ တတိယဆိုတဲ့ မဟဂၢဳတ္ ပရမတၳအာ႐ံုေတြကို အာ႐ံုျပဳႏိုင္ တာေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါကလဲ အလြန္ကို သမာဓိအားေကာင္းတဲ့ ဘာဝနာစြမ္းအားေၾကာင့္ ႐ႈႏိုင္တာပါ။ အေျခခံအဆင့္မွာေတာ့ ပညတ္အာ႐ံ သာေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။



သာသနာပ ကာလေတြမွာေတာ့ အဲဒီလိုအပၸနာဆိုက္သြားတဲ့ “စ်ာန္သမာပတ္”ဆိုတာ ကမၼ႒ာန္းတို႔ရဲ႕ အျမင့္ဆံုးပန္းတိုင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ခုလိုသာသနာတြင္း ကာလမ်ိဳးႀကံဳလို႔ “နိဗၺာန္”ကို ပန္းတိုင္အျဖစ္ရည္မွန္း အားထုတ္ရတဲ့ မဂၢလမ္းစဥ္ကို ပြားမ်ားၾကရာမွာေတာ့ “စ်ာန္္”ဆိုတာ ပန္းတိုင္မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး၊ သီလနဲ႔ ပညာတို႔ကို အေထာက္ အကူျပဳေပးရတဲ့ “ျငမ္း” အဆင့္ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ဒီလို “ျငမ္း”အျဖစ္ အသံုးျပဳတဲ့ “စ်ာန္”ဆိုတာ အပၸနာ ဆိုက္ ေလာက္ေအာင္ စူးစိုက္သက္ဝင္တဲ့ စ်ာန္မ်ိဳးမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အာ႐ံုနဲ႔ အာ႐ံုရဲ႕သေဘာလကၡဏာတို႔ကို သိႏိုင္ ေလာက္ ႐ံုသာ စူးစိုက္႐ႈပြားရတဲ့ စ်ာန္ျဖစ္ပါတယ္။



“ ျငမ္းအျဖစ္အသံုးျပဳတဲ့ စ်ာန္ဆိုတာ အာ႐ံုနဲ႔ အာ႐ံုရဲ႕သေဘာလကၡဏာကို သိ႐ံုေလာက္သာ စူးစိုက္႐ႈရတယ္”ဆိုတဲ့ စကားလိုလဲ အေသအခ်ာ မွတ္ထားပါ။ အဲဒီမွာလဲ အာ႐ံုကိုစူးစိုက္႐ႈရတာက “အာရမၼဏူပနိဇၩာန္”ျဖစ္တယ္၊ အာ႐ံုရဲ႕သေဘာ လကၡဏာကို စူးစိုက္႐ႈရတာက “လကၡဏူပနိဇၩာန္ ” ျဖစ္တယ္ဆိုတာလဲ ကြဲကြဲျပားျပား မွတ္ထားေစခ်င္ပါတယ္။



မဂၢလမ္းစဥ္ေခၚတဲ့ မဂၢင္ရွစ္ပါးထဲမွာ “ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ” ဆိုတဲ့ သမာဓိမဂၢင္သံုးပါးကိုပဲ စ်ာန္္လမ္းမဂၢင္လို႔ ေခၚဆို သတ္မွတ္တယ္ ဆိုတာကို လဲ ေျပာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီစ်ာန္မဂၢင္သံုးပါးတို႔ဟာ ကံလမ္းျဖစ္တဲ့ သီလမဂၢင္ေတြ အစင္အၾကယ္ ပီျပင္ေအာင္လဲ ကူညီရပါတယ္။ ဥာဏ္လမ္းျဖစ္တဲ့ ပညာမဂၢင္ေတြ ၾကည္လင္ျပည့္စံုေအာင္လဲ ကူညီရပါတယ္။ စ်ာန္မပါရင္ ကံလဲမပီျပင္ႏိုင္ဘူး၊ ဥာဏ္လဲမၾကည္လင္ႏိုင္ဘူးလို႔ အေလးအနက္ မွတ္ထားရပါမယ္။



ဒီေနရာမွာ အသံုးခ်သစၥာ (၂)မ်ိဳးအေၾကာင္းကိုနည္းနည္း သိထားဖို႔လိုပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာတိုင္း “သစၥာေလးပါး” ဆိုတာကိုေတာ့ ၾကားၾကသူမ်ားပါ လိမ့္မယ္။ အဲဒီသစၥာေလးပါးဆိုတာက အရိယသစၥာေခၚပါတယ္။ မဂ္ဖိုလ္ကို ရရွိၿပီးတဲ့ အရိယပုဂၢိဳလ္မ်ားသာ မဂ္ဥာဏ္ဖိုလ္ဥာဏ္နဲ႔ ထိုးထြင္းသိျမင္ႏိုင္ တဲ့ သစၥာတရားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအရိယသစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိျမင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အသံုးခ်ရတဲ့ သစၥာ(၂)ပါး ဆိုတာလဲ ရွိပါေသးတယ္။



ေလာကလူသားအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေျပာဆိုတဲ့အခါမွာ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး အမွန္အကန္ေျပာဆိုတယ္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ဖို႔ အတြက္ သက္မဲ့႐ုပ္ဝတၳဳမ်ား နဲ႔ သက္ရွိ႐ုပ္နာမ္ အစုအေဝးတို႔ အေပၚမွာ သတ္မွတ္မွည့္ေခၚထားတဲ့ အမည္နာမ ပညတ္မ်ားကို သမုတိသစၥာလို႔ေခၚပါတယ္။ ေလာကီလူ႔ေဘာင္ဆိုတဲ့ သမုတိနယ္ထဲမွာ အမွန္လို႔ သတ္မွတ္ အသံုးခ်တဲ့ သစၥာပါ။

 

ငါ၊ သူတစ္ပါး၊ ေယာက်ာ္း၊ မိန္းမ၊ ေရႊ၊ ေငြ၊ တိုက္တာ၊ အိုးအိမ္စတာေတြ၊ လူ၊ ေခြး၊ ျမင္း၊ ဆင္စတာေတြ၊ ကြ်န္း၊ အင္ၾကင္း၊ ျပင္းကတိုး၊ သစ္ရာ စတာေတြေပါ့။ ဒီအမည္ေတြဟာ တကယ္ရွိတဲ့ ႐ုပ္နာမ္ဆိုတဲ့ တရားအစုအေဝးတို႔ကို အခ်င္းခ်င္းေျပာဆိုတဲ့အခါ သိမွတ္ႏိုင္ေစဖို႔ သတ္မွတ္သမုတ္ ထားတဲ့ အမည္မ်ားသာျဖစ္ပါတယ္၊ တကယ္အမွန္အကန္ အရွိတရားမ်ားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုေခၚေဝၚ ေျပာဆိုတာဟာ တစ္ဦးက တစ္ဦးအေပၚ လိမ္ညာလွည့္ျဖားရာ မက်တဲ့အတြက္ “သစၥာ”လို႔ပဲဆိုရပါတယ္။ သမုတိသစၥာေပါ့။



ပင္ကိုယ္သဘာဝ လကၡဏာအေနနဲ႔ ထင္ရွားရွိတဲ့ ပူျခင္း၊ေအးျခင္းစတဲ့ အေၾကာင္းတို႔ေၾကာင့္ ပံုသ႑ာန္၊ အေရာင္အဆင္း၊ အေပ်ာ့ အမာစ သည္ ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္ေနတတ္တဲ့ ႐ုပ္တရား၊ အာ႐ံုကို သိတတ္၊ ညြတ္တတ္တဲ့ နာမ္တရားဆိုတဲ့ အေျခခံ တရားႏွစ္ခုနဲ႔၊ ႐ုပ္ရဲ႕အစိတ္အပိုင္း မ်ားျဖစ္တဲ့၊ မာတဲ့ေပ်ာ့တဲ့သေဘာ (ပထဝီဓာတ္)၊ ပူတဲ့ေအးတဲ့သေဘာ(ေတေဇာဓတ္) တြန္းကန္ လႈပ္ရွား ေတာင့္တင္းတဲ့သေဘာ (ဝါေယာဓာတ္) စိမ့္ဝင္, ႀကီးထြား,ေဖာင္းပြ, ဖြဲ႕စည္း,ယိုစီးတတ္တဲ့သေဘာ (အာေပါဓာတ္)၊ စသည္တို႔၊ နာမ္ရဲ႕အစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္တဲ့ လိုခ်င္တဲ့သေဘာ (ေလာဘ) ၊ ျပစ္မွားတဲ့သေဘာ (ေဒါသ)၊ အမွန္မသိတဲ့သေဘာ (ေမာဟ)၊ စြန္႔လႊတ္လို တဲ့သေဘာ (အေလာဘ)၊ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္တဲ့သေဘာ (အေဒါသ)၊ အမွန္ အကန္ ခြဲျခားသိတတ္တဲ့သေဘာ

 

(အေမာဟ) စသည္တို႔ကေတာ့ ပင္ကိုသေဘာ လကၡဏာေတြလဲ အသီးသီး ကိုယ္စီရွိၾကၿပီ၊ ျဖစ္ၿပီးပ်က္ တတ္ျခင္းေၾကာင့္ မၿမဲျခင္း(အနိစၥ) လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲမတည္ၿမဲျခင္း ဆိုတဲ့ေဘးနဲ႔ မကင္းျခင္း(ဒုကၡ)လကၡဏာ၊ ကိုယ္ထင္သလို ကိုယ့္အလို က် မျဖစ္ႏိုင္ျခင္း (အနတၲ) လကၡဏာဆိုတဲ့ ဘံုဆိုင္လကၡဏာေတြလဲ ထင္ရွားရွိတဲ့အတြက္ အမွန္အကန္ တကယ္ရွိတဲ့ “ပရမတၳသစၥာ” လို႔ေခၚပါတယ္။ သမုဓိသစၥာ ဆိုတာ ေလာကအတြက္ အသံုးခ်တဲ့သစၥာ၊ ပရမတၳသစၥာက ဓမၼအတြက္ အသံုးခ်တဲ့သစၥာလို႔လဲ ခြဲျခားသိထားဖို႔ လိုပါတယ္။



တရားေဟာပင့္တဲ့ ဒကာမ်ားက ဝိပႆနာဆိုက္ေအာင္နဲ႔ သမထဝိပႆနာခြဲျခား နားလည္တတ္ေအာင္ အေျခခံေလး ေဟာေပးပါဆိုလို႔ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ဒီေလာက္ထိ အက်ယ္တဝင့္ေျပာေပးေနတာပါ။ အေၾကာင္းအရာက နည္းနည္း ေတာ့ေလး ေနပါတယ္။ ဆန္ျပဳတ္လို ပါးစပ္ထဲေရာက္႐ံုနဲ႔ေတာ့ အရသာကို ခ်က္ခ်င္းမသိႏိုင္ပါဘူး။ ထမင္းခပ္မာမာလို ခပ္ညက္ညက္ကေလး ဥာဏ္သြားနဲ႔ ဝါးၾကည့္ႏိုင္မွ အရသာေပၚ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ ခပ္ညက္ညက္ကေလး ဝါး သလို စဥ္းစား နားေထာင္ၾကရ ပါလိမ့္မယ္။



ကံကိုကူတဲ့ စ်ာန္


စ်ာန္လမ္းမဂၢင္ သံုးပါးတို႔ဟာ - ကံလမ္းျဖစ္တဲ့ သီလမဂၢင္တို႔ကို ကူညီတဲ့အခါ စ်ာန္အေနနဲ႔လဲ အာ႐ံုကို အဓိက႐ႈရတဲ့ အာရမၼဏူပနိဇၩာန္ ျဖစ္ရပါတယ္။ အသံုးခ် ႐ႈမွတ္ရမယ့္ အာ႐ံုကလဲ သမုတိသစၥာဆိုတဲ့ ပညတ္အာ႐ံုမ်ား ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါေလးကို သေဘာေပါက္ေအာင္ နည္းနည္းရွင္းျပပါတယ္။ ဥပမာ - သမၼာဝါစာမဂၢင္ဆိုပါစို႔ -



“ငါသည္ သူတစ္ပါးကို လိမ္ညာလွည့္ျဖားျခင္း၊ ကုန္းတိုက္ျခင္း၊ ဆဲေရးတိုင္းထြာျခင္း၊ အတင္းအဖ်င္းေျပာျခင္း မျပဳဘဲေရွာင္ၾကဥ္ရမယ္” ဒီလိုမဟုတ္ လား။ အဲဒီမွာ -“ငါ သူတစ္ပါး လိမ္ညာလွည့္ျဖား” စတာေတြဟာ သမုတိသစၥာေခၚတဲ့ ပညတ္ေတြပါ။ အဲဒီပညတ္ေတြကို အေလးထား အာ႐ံုျပဳ အသံုးခ်ရပါတယ္။



အလားတူပဲ - သမၼာကမၼႏၱမဂၢင္ ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္လဲ - ငါသည္၊ သူတစ္ပါးရဲ႕ အသက္ကိုသတ္ျခင္း၊ သူ႔ဥစၥာကို ခိုးဝွက္လုယက္ သိမ္းပိုက္ျခင္း၊ သူ႔သားအိမ္ယာ က်ဴးလြန္ျခင္းတို႔ကို မျပဳဘဲေရွာင္ရမွာပါ။



အဲဒီမွာလဲ - ငါ၊သူတစ္ပါး၊ အသက္၊ ဥစၥာ၊ သားမယား၊ သတ္ျခင္း၊ ခိုးျခင္း၊ က်ဴးလြန္ျခင္းတို႔ ဆိုတာ ပညတ္ေတြပါပဲ။ အဲဒီသမုတိသစၥာျဖစ္တဲ့ ပညတ္ေတြကို အေလးအနက္အာ႐ံုျပဳၿပီး ေရွာင္ၾကဥ္ၾကရတာပါ။



ဒီေနရာမွာ ပရမတၳသစၥာကို အသံုးခ်လို႔ မရပါဘူး၊ “ငါက သူ႔အသက္ကို သတ္တယ္” ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ “ ငါသူတစ္ပါးတို႔၊ အသက္တို႔ဆိုတာ မရွိဘူး၊ ႐ုပ္နာမ္အစုအေဝးႀကီးက ႐ုပ္နာမ္အစုအေဝးႀကီးကို ေဖာက္လြဲေဖာက္ျပန္ျပဳတာပါ။ ဒါေတြဟာ ျဖစ္ၿပီးပ်က္သြားပါၿပီ” လို႔သြားမလုပ္ေလနဲ႔။ သမုတိနယ္ျဖစ္တဲ့ ေလာကထဲမွာ အဲဒီလို ပရမတၳသစၥာကဝင္႐ႈတ္ရင္ အမႈက မလြတ္႐ံုမကဘူး၊ အ႐ူးေထာင္ထိ အပို႔ခံရလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ “ သူ႔နယ္နဲ႔သူမွာ သစၥာမေဖာက္ၾကနဲ႔” လို႔ ေျပာရတာ။ ေလာကအတြက္ အသံုးခ်တဲ့အခါ သမုတိသစၥာကို ေစာင့္သိရမယ္။ ဓမၼအတြက္အသံုးခ်တဲ့ အခါက်မွ ပရမတၳသစၥာကို ေစာင့္သိအသံုးခ်ရတယ္ လို႔ သတိေပးရတာပါ။



ထပ္ေျပာပါရေစ။ ဒါဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအေနနဲ႔ ေရာေရာေထြးေထြးျဖစ္ၿပီး လမ္းမေပ်ာက္ဘဲနဲ႔ မ်က္စိလည္ ေနတတ္လို႔ပါ။ ဟုတ္တယ္၊ သမၼာအာဇီဝျဖစ္ေအာင္ စီးပြားရွာတယ္ဆိုတာ ေလာကီကိစၥမဟုတ္လား၊ ဒီလိုေလာကီ ကိစၥေဆာင္ရြက္ရာမွာ အသံုးခ်ရမယ့္ သစၥာဟာ သမုတိသစၥာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သတိျပဳရမယ္လို႔ ေျပာတာပါ။ ဒီေနရာမွာ သစၥာမေဖာက္မိၾက ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။



“သစၥာမေဖာက္မိၾကဖို႔”ဆိုတာ ေဈးေရာင္းေဈးဝယ္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဝယ္သူကလည္း “႐ုပ္နာမ္အနိစၥပစၥည္းတစ္ခု ေလာက္ေပးပါ” ဆိုၿပီး ပရမတၳ သစၥာစကားသြားမလုပ္နဲ႔။ “ဆီျဖင့္ ဆီ၊ ဆန္ျဖင့္ ဆန္၊ ေရႊျဖင့္ ေရႊ”လို႔ သမုတိသစၥာကိုပဲ သံုးရမွာ။ ၿပီးေတာ့ ၾကည့္တဲ့အခါမွာလည္း “႐ုပ္နာမ္အနိစၥ”လို႔ ႐ႈေနလို႔ မရဘူး။ ေတာင္းျပည့္ မျပည့္၊ အေလးျပည့္ မျပည့္၊ ပစၥည္းဥစၥာအစစ္ အမွန္ဟုတ္ မဟုတ္ကို ႐ႈရမွာ။ ေရာင္းသူကလဲ သူေပးတဲ့ ပိုက္ဆံကို “အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၲ”လို႔ ႐ႈေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ အစစ္လား၊ အတုလားဆိုတာကို ႐ႈရမွာ။ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ သမုတိနယ္ထဲက အလုပ္မွာ သမုတိသစၥာကို မေစာင့္ဘဲ သစၥာေဖာက္မိရင္ေတာ့ စိတၲဇေဆး႐ံုေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။



ဦးဇင္းတို႔ ကိုရင္ဘဝတုန္းက ရြာမွာ ဘုန္းႀကီးလူထြက္ ဒကာႀကီးတစ္ေယာက္ရွိတယ္။ မိုးဦးက် သူမ်ားေတြ ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳး ေနခ်ိန္ ဥပုသ္ေန႔ႀကီး သူကေက်ာင္းလာ သီလယူၿပီး ဘီ႐ိုထဲက စာအုပ္ႀကီးေတြကို ယူၾကည့္ေနတယ္။ “ဒကာႀကီးေကာ သူမ်ားေတြလို ထြန္ဖို႔ၾကဲဖို႔ မသြားရဘူးလား” လို႔ ေမးေတာ့ “ဒီေန႔ ဥပုသ္ေန႔ေလ ကိုရင္ရဲ႕။ ေကာက္ပဲသီးႏွံေတြ ဆိုတာက သခၤါရတရားေတြပါ ကိုရင္ရယ္၊ ျဖစ္ၿပီးရင္ ပ်က္သြားမွာေတြပါ၊ ေသရင္ ကိုယ့္ေနာက္ပါမွာေတြမွ မဟုတ္ဘဲ။ လူေတြက ဒါကို မသိၾကလို႔ ဥပုသ္ေန႔မွန္းမသိ၊ ဘာမသိ တြန္းလုပ္ေနၾကတာ၊ ဒကာႀကီးတို႔က ဒါေတြကို သိေနလို႔ သူတို႔လို မမိုက္ရဲပါဘူး”တဲ့။



အသီးအႏွံေတြ ရိတ္သိမ္းၿပီးခ်ိန္ေရာက္ေတာ့ ရြာနဲ႔မလွမ္းမကမ္းေနရာေလာက္မွာ တရားစခန္းတစ္ခု လာဖြင့္တယ္၊ ရြာထဲက လူလတ္ပိုင္း လူႀကီးပိုင္းေတြ အေတာ္ေလး သြားၾကပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာလဲ ေစာေစာက ဒကာႀကီးက ေက်ာင္းကိုပဲ လာတယ္။ “ဒကာႀကီးေကာ တရားစခန္း မသြားဘူးလား”လို႔ ေမးေတာ့ ဒကာႀကီးက မခ်ိတင္ကဲ မ်က္ႏွာေလးနဲ႔ “သြားေတာ့ သြားခ်င္သားေပါ့ ကိုရင္ရယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒကာႀကီးတို႔ဘဝက တစ္ေန႔ လုပ္မွ တစ္ေန႔ စားရတာဆိုေတာ့ ဒီလို ဆယ္ရက္ေလာက္ႀကီး အိုးပစ္အိမ္ပစ္ မသြားႏိုင္ပါဘူး”တဲ့။

 

အဲဒါစဥ္းစားၾကည့္ပါ၊ သမုတိသစၥာကို အေလးထားရမယ့္အခ်ိန္မွာ ပရမတၳ သစၥာေတြေျပာေနၿပီး တကယ္တမ္း ပရမတၳသစၥာကို အေလးထား ရမယ့္ေနရာေရာက္ေတာ့မွ သမုတိစကားေတြ ေျပာေနရ တယ္၊ အဲဒါမ်ိဳးကို သစၥာေဖာက္တယ္လို႔ ေျပာတာ။ “သစၥာေဖာက္ရင္ အျမစ္ပါေပ်ာက္ မယ္”ဆိုတဲ့ ဇာတ္ထဲက လူၾကမ္းေတြ ေျပာတဲ့စကားလိုပဲ အခုလဲ သစၥာေဖာက္မိေတာ့ သာသနာေတာ္ နဲ႔ႀကံဳႀကိဳက္ခြင့္ဆိုတဲ့ ပါရမီအရင္းအျမစ္ေတြ အခ်ည္းႏွီးေပ်ာက္ဆံုးရေတာ့မယ့္ အေျခအေန ေရာက္သြားေတာ့တာေပါ့။ အစားလည္း မဝ၊ တရားလည္း မရဆိုတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးနဲ႔ ႀကံဳရၿပီေလ။



ကဲ ... သမုတိနယ္ပယ္မွာ သမုတိသစၥာကို ေစာင့္သိအသံုးခ်ၾကလို႔ သမုတိနယ္သားဘဝမွာ ျပည့္စံုရမယ့္ သီလ သိကၡာေတြျပည့္ၿပီ၊ ကမၼႆကတ ပညာေတြ ခိုင္မာၿပီဆိုေတာ့မွ ပညာသိကၡာဆိုတဲ့ ဥာဏ္လမ္းကို ကူးၾကရပါေတာ့မယ္။




သာသနာတြင္း ကုသိုလ္အစစ္ဆိုတာ


“ပညာသိကၡာ”ဆိုတဲ့ ဥာဏ္လမ္းက ဝိပႆနာပညာကစရမွာပါ။ ဒါဟာ ေလာကနယ္ကေန ဓမၼနယ္ကို တကယ္ စတင္ ကူးေျပာင္းတာပါပဲ။ “တကယ္စတင္ကူးေျပာင္းတယ္”လို႔ ေျပာရတာကေတာ့ သာသနာတြင္းကုသိုလ္အစစ္ဆိုတာ ဝိပႆနာ ကုသိုလ္ေရာက္မွ စတင္တာျဖစ္လို႔ပါပဲ။



ဒါန,သီလတို႔ သမထတို႔ဆိုတဲ့ ကုသိုလ္ေတြက သာသနာပကာလေတြမွာလဲ ရႏိုင္တဲ့ကုသိုလ္ေတြပါ။ ဝိပႆနာကုသိုလ္ကေတာ့ သာသနာပကာလမွာ အျပည့္အစံုမရႏိုင္ပါဘူး၊ “အနိစၥ၊ ဒုကၡ” ဆိုတဲ့ လကၡဏာႏွစ္ပါးေလာက္သာ ရႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ဝိပႆနာကုသိုလ္လို႔ ဆိုရမယ့္ “အနတၲ”လကၡဏာဆိုတာကေတာ့ သာသနာ တြင္းကာလမွာသာ ၾကားခြင့္၊ နာခြင့္၊ ပြားမ်ားခြင့္ရႏိုင္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဝိပႆနာကုသိုလ္ကို လကၡဏာေရး သံုးပါးလံုးနဲ႔ ျပည့္ျပည့္စံုစံုအားထုတ္မွ သာသနာတြင္း ကုသိုလ္အစစ္စတင္တယ္။ ဓမၼနယ္ပယ္ကို တကယ္တမ္းကူးေျပာင္းတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္မွာပါ။



ပညာသိကၡာျဖစ္တဲ့ ဥာဏ္လမ္းကိုလဲ“ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ”ဆိုတဲ့ စ်ာန္လမ္း မဂၢင္သံုးပါးတို႔နဲ႔ ကူညီအားထုတ္ရ တာပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ဥာဏ္လမ္းကို ကူညီတဲ့ အခ်ိန္ေရာက္မွသာ ဒီေန႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္အမ်ားစု နားလည္ထားတဲ့ “တရားအားထုတ္ျခင္း”ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းကလည္း တကယ္တမ္း စတင္ တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တာပါ။



ဥာဏ္ကိုကူတဲ့ စ်ာန္


ပညာသိကၡာ(ဥာဏ္လမ္း)ကို ကူညီေပးရတဲ့ စ်ာန္ကေတာ့ “လကၡဏူပနိဇၩာန္”ျဖစ္ပါတယ္။ အနိစၥအစရွိတဲ့ သေဘာ လကၡဏာတို႔ကို စူးစိုက္႐ႈရတဲ့ စ်ာန္္ျဖစ္တာနဲ႔အညီ၊ အ႐ႈခံ အာ႐ံုအျဖစ္နဲ႔ အသံုးခ်ရတဲ့သစၥာကလည္း သေဘာလကၡဏာ ထင္ရွားရွိတဲ့ ပရမတၳသစၥာ ပရမတ္အာ႐ံုေတြ ျဖစ္ရပါမယ္။ ပရမတၳသစၥာဆိုတာ အေျခခံအေနနဲ႔ေတာ့ ႐ုပ္ပရမတ္၊ နာမ္ ပရမတ္ဆိုတဲ့ တရားႏွစ္ပါး ပါပဲ။ “႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရ”လို႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ ႏႈတ္က်ိဳးေနတဲ့ တရားႏွစ္ပါးေပါ့။



“႐ုပ္နာမ္”ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလဲ “႐ုပ္”ဆိုတာက ႐ုပ္ေပါင္း (၂၈)ပါးလံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ဘံုအမည္ျဖစ္ေနပါတယ္။ “နာမ္” ဆိုတာ ကလည္း (ဒီေနရာမွာ)သခၤါရ နာမ္ (၅၃)ပါးလံုးတို႔ရဲ႕ ဘံုဆိုင္အမည္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဝိပႆနာဆိုတာ ကြဲကြဲျပားျပား သိျမင္ရ မွာျဖစ္လို႔ ဘံုဘံုျပားျပား အျဖစ္နဲ႔လံုးၿပီး ႐ႈလို႔မရပါဘူး။ တိတိက်က် သတ္မွတ္ရွိရမွာပါ။



လယ္တီဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီးကေတာ့ ႐ုပ္ ၂၈ ပါးထဲက အနည္းဆံုး မဟာဘုတ္ ႐ုပ္တရားေလးပါးတို႔ေလာက္ ကိုပဲ သေဘာလကၡဏာပိုင္ပိုင္ ႐ႈမွတ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစား႐ႈရင္ ဝိဇၨာမ်ိဳးေစ့ျဖစ္တဲ့ ဝိပႆနာကုသိုလ္ရတယ္လို႔ ေဗာဓိပကၡိယ ဒီပနီမွာ မိန္႔ၾကားပါတယ္။



မဟာဘုတ္ေလးပါးဆိုတာ မာတဲ့သေဘာ,ေပ်ာ့တဲ့သေဘာ(ပထဝီဓာတ္)၊ ပူတဲ့သေဘာ,ေအးတဲ့သေဘာ (ေတေဇာဓာတ္)၊ တြန္းတဲ့သေဘာ, တိုးတဲ့ သေဘာ,လႈပ္တဲ့သေဘာ,ေထာက္ကန္တဲ့သေဘာ (ဝါေယာဓာတ္)၊ ဖြဲ႕တဲ့သေဘာ, စိမ့္ဝင္ႀကီး ထြား ဖံုးပိတ္တဲ့သေဘာ (အာေပါဓာတ္) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဓာတ္ႀကီးေလးပါးထဲက တစ္ပါးပါးကိုပဲ ပိုင္ပိုင္ နိုင္ႏိုင္စတင္ ႐ႈရမွာပါ။ ႐ႈတဲ့အခါမွာလည္း “မာတယ္၊ ေပ်ာ့တယ္”စတဲ့ အခ်င္း ခ်င္းသိႏိုင္ေအာင္ ပါးစပ္က စကားအျဖစ္နဲ႔ ေျပာသလို ႐ႈမွတ္ရ မွာ မဟုတ္ပါဘူး။



“ငျငဳပ္ေစ့၌၊ စိတ္ေတြ႕သတ္သတ္၊ အစပ္ကိုတည့္၊ ႐ႈေမွ်ာ္ၾကည့္သို႔၊ သတၲိကိုမွ်၊ ႐ႈၾကည့္ရ၊ ပရမတၳမွာ” ဆိုတဲ့အတိုင္း ႐ုပ္တရား၊ နာမ္တရားတို႔ရဲ႕ သေဘာသတၲိကေလးသက္သက္ကိုသာ ဥာဏ္ထဲမွာ ျမင္လာေအာင္ သတိနဲ႔ကပ္ ၿပီး ႐ႈရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။



ဟုတ္ပါတယ္။ ပရမတၳတရား စစ္စစ္ဆိုတာ “သေဘာသတၲိကေလးမွ်သာ”ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာ သတၲိကေလးေတြကိုပဲ အခ်င္းခ်င္းေျပာဆိုသိေစဖို႔ သူတို႔ကိုလည္း အမည္ပညတ္ကေလးေတြ တပ္ေခၚရပါတယ္။ ဥပမာ .. မာတဲ့သေဘာ၊ ေပ်ာ့တဲ့သေဘာကို “ပထဝီဓာတ္”လို႔ ေခၚတာမ်ိဳးေပါ့။ အဲဒီမွာ ပါးစပ္က ေျပာတဲ့ “ပထဝီ”ဆိုတာက ပညတ္ပါ။ တကယ့္ အရွိကို မွည့္ေခၚတာျဖစ္လို႔ “ဝိဇၨမာနပညတ္”လို႔ ေခၚပါတယ္။ တကယ့္အရွိကို မွည့္ေခၚတဲ့ “ဝိဇၨမာနပညတ္”ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ မရွိတာကို အခ်င္းခ်င္းေျပာဆိုသိသာဖို႔ မွည့္ေခၚထားတဲ့ ”အဝိဇၨမာနပညတ္”ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပညတ္အာ႐ံုကို ႐ႈမွတ္ရင္ အာရမၼဏူပနိဇၩာန္ပဲ ျဖစ္လို႔ ဒါန-သီလ၊ သမထ ကုသိုလ္မ်ိဳးသာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ႏႈတ္ေျပာ မဟုတ္တဲ့ “စိတ္သိ” သေဘာလကၡဏာ(သတၲိ) ကေလး ကသာ ပရမတ္အစစ္ျဖစ္လို႔ အဲဒီ“သေဘာသတၲိ”ကေလး သက္သက္ကိုသာ သတိနဲ႔ ေပၚေအာင္ ေဖာ္ၿပီး ႐ႈၾကည့္ရမယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။



“အတကၠဝစေရာ ဂမၻီေရာ”ဆိုတဲ့အတိုင္း စိတ္ကူးနဲ႔တင္ စဥ္းစား႐ံုနဲ႔ေတာ့ မသိႏိုင္ေလာက္ေအာင္ နက္နဲပါတယ္။ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕က်င့္သံုး ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ စိတ္ကူးနဲ႔ ထင္ေနသေလာက္ မခဲရင္းလွပါဘူး။ ႀကိဳးစားရင္သိသာ ႏိုင္တဲ့ တရားမ်ားျဖစ္ပါတယ္။



“ဘူတံ ဘူတေတာ ပႆတိ = စိတ္ကေန သိေနတဲ့ သေဘာေလးကို သိေနတဲ့အတိုင္းပဲ ႐ႈ”ဆိုတဲ့အတိုင္း မိမိရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ သိသာေနတဲ့သေဘာ သတၲိကေလးေတြကို သတိထားၾကည့္ရင္ေတြ႕သိႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ “အာနာပါန” ေခၚတဲ့ ထြက္ေလ ဝင္ေလကို ႐ႈေနရင္းက အထက္ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔ ႏွာသီး ဖ်ားတစ္ဝိုက္ကို သတိနဲ႔ကပ္ၿပီး ႐ႈၾကည့္ပါ။ ေအာင့္သ လိုလိုလို႔ ေျပာရမလား၊ ပူသလိုလို၊ ထံုသလိုလိုလို႔ေျပာရမလား၊ ဘယ္လိုအမည္တပ္ရမွန္းေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ စိတ္ထဲ ကေတာ့ သိေနရတဲ့သေဘာကေလးကို ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုသိသာေနတဲ့ သေဘာေလးဟာ သိစရာ အ႐ႈခံအာ႐ံု ပါပဲ။ အဲဒီအာ႐ံုေပၚမွာ သတိနဲ႔ စိတ္ကို ကပ္ၿပီး ႐ႈၾကည့္ေနရင္ တစ္ခ်ိန္နဲ႔ တစ္ခ်ိန္မတူေအာင္ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ သေဘာ ေလးကိုလဲ ေတြ႕သိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို တစ္ခ်ိန္နဲ႔တစ္ခ်ိန္ မတူေအာင္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့သေဘာေလးကိုပဲ “အနိစၥ = မၿမဲဘူး”လို႔ ေခၚတာပါပဲ။



အထူးသတိျပဳရမွာကေတာ့ ဝိပႆနာအသိပညာျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ “ႏႈတ္ေျပာကို ႐ႈရမွာ မဟုတ္ဘူး၊ စိတ္သိကို သာ႐ႈမွတ္ရတယ္” ဆိုတာကို အေလး အနက္မွတ္ထားပါ။



ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏႈတ္ေျပာပညတ္ေတြမွာ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲတတ္တဲ့ အနိစၥလကၡဏာမရွိဘူး၊ စိတ္သိ ျဖစ္တဲ့ သေဘာသတၲိကေလးေတြ (တကယ္သိေနရတဲ့ သိစရာကေလးေတြ) မွာသာ ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္တတ္တဲ့ အနိစၥလကၡဏာ ထင္ရွားရွိ လို႔ပါ။



“အနိစၥ=မျမဲဘူး=ျဖစ္ၿပီး ပ်က္ပ်က္သြားတယ္” ဆိုတာကို တကယ္ဥာဏ္နဲ႔သိျမင္လာရင္ ဒုကၡလကၡဏာကိုလဲ သိလာပါတယ္။ အဲဒီလို ပ်က္ပ်က္ သြားျခင္းဆိုတဲ့ ေဘးမကင္းတဲ့သေဘာကိုပဲ ဒုကၡလို႔ ဆိုရတာျဖစ္လို႔ပါ။ ဒီလို ပ်က္ပ်က္သြားတာကို မပ်က္ပါနဲ႔လို႔ ကိုယ့္စိတ္ထဲက ဘယ္လိုပဲ ေတာင့္ တေနေန၊ အမိန္႔ေပးေနေန၊ ကိုယ့္ေတာင္းတခ်က္၊ ကိုယ့္အမိန္႔ကို မနာခံဘဲ သူ႔သေဘာအတိုင္းသာ ပံုမွန္ျဖစ္ပ်က္ေနလို႔လဲပဲ “အနတၲ = အလိုမလိုက္၊ ထင္သလို မျဖစ္”လို႔ ဆိုရတာပါ။ တကယ္အားထုတ္ၾကည့္ရင္ သေဘာေပါက္လာ ပါလိမ့္မယ္။ ႏႈတ္ေျပာနဲ႔ ၾကံစည္မေနဘဲ စိတ္သိကေန ဥာဏ္ သိျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားမွသာ သိႏိုင္မယ္လို႔သာ ေျပာပါရေစ။



တရားေဟာ ပင့္ေလွ်ာက္တဲ့ ဒကာမ်ားက “ဝိပႆနာဆိုက္ေအာင္လဲ ေဟာေပးပါ”ဆိုလို႔ ဝိပႆနာဆိုက္ေအာင္ သေဘာ ေပါက္သေလာက္ေျပာ လိုက္ပါတယ္။ “တရားအားထုတ္တဲ့အခါ ဘယ္အဆင့္က သမထလဲ၊ ဘယ္အဆင့္သိမွ ဝိပႆနာလဲ ဆိုတာကိုလည္း နည္းနည္းသေဘာေပါက္ေအာင္ ခြဲျခားျပပါ”လို႔လဲ ေလွ်ာက္ထားေသးတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ခုနေျပာခဲ့တဲ့အထဲမွာ ႏႈတ္ေျပာအဆင့္ကိုသာ ႐ႈမွတ္ေနရင္ သမထအဆင့္၊ စိတ္သိျဖစ္တဲ့ သေဘာသတၲိကို ႐ႈၿပီး အနိစၥစတဲ့ လကၡဏာကို သိျမင္လာမွ ဝိပႆနာလို႔ အၾကမ္းဖ်င္း သေဘာေပါက္ထားသင့္ပါတယ္။



ဥပမာ “ထြက္တယ္ ..ဝင္တယ္၊ ျဖစ္တယ္ ပ်က္တယ္၊ ေဖာင္းတယ္ ပိန္တယ္”စတဲ့ ႏႈတ္ေျပာအတိုင္း ႐ႈမွတ္ေနလို႔ ဒီအာ႐ံုေပၚမွာ စိတ္ကက်ေရာက္ တည္ၿငိမ္ေနတယ္ဆိုရင္ အဲဒါ သမထ အဆင့္ပါ။ ထြက္ေလ ဝင္ေလတို႔ရဲ႕ တိုးေနတဲ့သေဘာ၊ တြန္းေနတဲ့သေဘာ၊ လႈပ္ေနတဲ့သေဘာဆိုတဲ့ “သတၲိ”ေလးေတြကိုသာ ႐ႈမွတ္ေနလို႔ အဲဒီသေဘာသတၲိကေလးေတြက ၿငိမ္ မေနဘဲ အၿမဲမျပတ္တရစပ္ဆိုရေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲေနတဲ့ လကၡဏာကို သိျမင္လာမွ ဝိပႆနာအဆင့္ေရာက္ တယ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။



“ရဟန္းဝါ ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ကတည္းက ဝိပႆနာတရား အားထုတ္လာခဲ့တာ အခု အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ ဝါေတာ္ ၅၀ ေက်ာ္ၿပီ”ဆိုတဲ့ ဝိပႆနာ ဆရာေတာ္ႀကီးတစ္ပါးနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေလွ်ာက္ထားခြင့္ႀကံဳခဲ့ရဖူးပါတယ္။ ဆရာေတာ္ႀကီးက “တရား ဆိုတာ ႏႈတ္က ေျပာ႐ံုနဲ႔ေတာ့ တယ္သေဘာ မေပါက္ေလာက္ဘူး ေမာင္ပဥၥင္းရ၊ တကယ္အားထုတ္ ၾကည့္မွ သေဘာေပါက္ တာ။ အဲ .. တရားအားထုတ္တယ္ဆိုလို႔ ထိုင္ေနရတာခ်ည္း မထင္နဲ႔၊ တရားအားထုတ္တယ္ဆိုတာ ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ႀကီးကို အျမဲသတိထားေနရတာပဲ၊ သတိနဲ႔အားထုတ္လို႔ အသိရလာတာဟာ တရားပဲ ဆိုတာမွတ္ထား၊ တို႔ဆရာသမားမ်ား မိန္႔ၾကားခဲ့တဲ့အတိုင္း ေျပာရရင္ေတာ့ ” စ်ာန္နဲ႔ ႐ႈၿပီး ဥာဏ္နဲ႔ျမင္တယ္”တဲ့၊ ဥာဏ္နဲ႔ ျမင္တယ္ဆိုတာ သိတာကို ေျပာတာေပါ့။ အဲဒီစကား သေဘာေပါက္ရဲ႕လား”ဆိုၿပီး ျပန္ေမးတယ္။



“အမိန္႔ရွိပါဦးဘုရား”ဆိုေတာ့မွ “စ်ာန္ဆိုတာ မဂၢင္ရွစ္ပါးထဲက စ်ာန္မဂၢင္သံုးပါးလို႔ ဆိုရတဲ့ သမာဓိမဂၢင္သံုးပါးေပါ့ကြဲ႕။ အဲဒီမဂၢင္သံုးပါးမွာလဲ အခရာ (အေရးႀကီးတဲ့ ပဓာန)က သတိပဲ မဟုတ္လား။ အဲဒီသတိနဲ႔ ႐ႈၿပီးဥာဏ္နဲ႔ ျမင္တာကို ေျပာတာကြဲ႕။“သတိသမၸဇည“ဆိုတာ အတြဲလိုက္ရွိရၿမဲ မဟုတ္ လား။ သတိထားရင္ အသိလိုက္လာတာပဲ။ အသိရၿပီဆိုရင္လည္း သတိရွိေနလို႔ပဲေပါ့ကြဲ႕”လို႔ ရွင္းျပတာကို မွတ္သားလိုက္ရဖူးပါတယ္။

 

အခုေျပာခဲ့တာေတြဟာ အဲဒီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးထံမွာ ေလွ်ာက္ထားမွတ္သားခဲ့ရတာမ်ားနဲ႔ မိမိသေဘာေပါက္သေလာက္ကို ေျပာျပ လိုက္တာ ျဖစ္လို႔ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားရဲ႕ “အာေငြ႕”နဲ႔ မႈတ္ေနတာလို႔လည္း ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေဟာေျပာ(ေရးသား)ခ်က္မ်ားနဲ႔ပဲ သင္ဆရာ၊ ျမင္ဆရာ၊ ၾကားဆရာအားလံုးကိုလည္း ကန္ေတာ့ ပူေဇာ္လိုက္ပါတယ္။ ။




ဓမၼေဘရီအရွင္၀ီရိယ(ေတာင္စြန္း)

Views: 171

Comment

You need to be a member of ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺 to add comments!

Join ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

ဆင္ျခင္ဖြယ္ လိုက္နာဖြယ္ရာ ၾသ၀ါဒ စကားမ်ား

ေျပာမွ သိ၊ ထိမွ နာ၊ သာမွ ေန၊    ေသမွ ခင္၊ လူတြင္ မက်င့္ရာ။ 

သူေတာ္ဆည္းကပ္၊ ျမတ္တရားနာ၊

ေလ်ာ္စြာအက်င့္၊ မဂ္ဖိုလ္ခြင့္၊ ရလင့္ဧကန္သာ။
(မုိးကုတ္ ဆရာေတာ္)

မိုက္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲခံရတာ။
လိမၼာတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲစံရတာ။
မယံုခဲ့ရင္ေတာင္
မိုက္မၾကည့္နဲ့ လိမၼာပါ။
(ဓမၼဒူတ အရွင္ေဆကိႏၵ)

ယံုၾကည္ထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ရိုးသားရမည္။
အားကိုးထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားရမည္။
ေလးစားထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ စင္ၾကယ္ရမည္။
(ဓမၼေဘရီ အရွင္၀ီရိယ)

ေရေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အညစ္အေၾကးကို
ေရႏွင့္သာ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္သလို
စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ
အညစ္အေၾကးကို
စိတ္ႏွင့္သာလွ်င္ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

ဓေမၼာဟေ၀ ရကၡတိ ဓမၼစာရီ
တရားေစာင့္ေသာသူကို တရားကျပန္လည္ေစာင့္ေရွာက္ေပး၏။ (ဗုဒၶ)

အသက္ရွင္ဖို့စားပါ။ စားဖို့သက္သက္ အတြက္ေတာ့ အသက္ရွင္ မေနပါနဲ့။ အမ်ားအတြက္ သာသနာအတြက္ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးပါ။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူေတာ္လာေအာင္ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း
သူမေတာ္လဲ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူမေကာင္းလည္း ကိုယ္ကေတာ္ 

သူမေတာ္လည္း ကိုယ္ကေကာင္း

ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္းေလးျဖစ္ေစခ်င္ စိတ္ထားလွဖို႔ျပင္
သတိယွဥ္တယ္ သစၥာသံုး ဒါမွ အျမတ္ဆံုး။

ကတညတ ကတေ၀ဒီ
ေက်းဇူးတရားကိုသိျခင္း
ေက်းဇူးတရားကို ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းသည္ မဂၤလာမည္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

အတိတ္ကိုေတြး၊ မေဆြးနဲ့
အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။
အနာဂတ္ကိုမွန္းဆ မလြမ္းတနဲ့
အနာဂတ္ဆိုတာမေသခ်ာဘူး။
ပစၥဳပန္မွာ လုပ္သင့္ရာ၀ယ္
ပညာလံု႔လ အသံုးခ်လွ်က္
ဘ၀တန္ဖိုး အားမာန္ကိုး၍
ျမတ္ႏိုးၾကည္ျဖဴ အရယူေလာ့။
(ေဒါက္တာ အရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ)

သူတစ္ပါးအတြက္ ခြ်တ္ယြင္းခ်က္
ကိုယ့္အတြက္ သင္ခန္းစာ။

သူတစ္ဖက္သား၊မ်က္မာန္ပြါးေသာ္ တရားမကြာ၊ထိန္းေစာင့္ကာျဖင့္

ေမတၱာႏွလံုး၊ကိုယ္ကသံုးလွ်င္ အရွဳံးဘယ္မွာရွိခ်ိမ့္နည္း။
(မင္းကြန္း ဆရာေတာ္)

 

 

ျမန္မာဝက္ဆိုက္ ဘေလာ့မ်ား                 လမ္းညႊန္

(ပံုေပၚတြင္ ႏွိပ္၍ မူရင္း ေနရာသို႔ သြားေရာက္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။)

 


picoodle.com






    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၁)

 

    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၂)

 

 

 

Click to play this Smilebox slideshow
Create your own slideshow - Powered by Smilebox

    "ျမန္မာစာ ျမန္မာစကား "

Members

© 2020   Created by ukkmaung.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service