ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

Chong Li, Taiwan R.O.C

သမၼာအာဇီဝအေျခခံမူမ်ား

သမၼာအာဇီဝအေျခခံမူမ်ား

သမၼာႏွင့္ မိစာၱ၊ အေကာင္းႏွင့္အဆိုးဆိုေသာ သတ္မွတ္ခ်က္ကို ဗုဒၶက လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအေျခခံေပၚတင္၍ ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိပါသည္။ အျခားသူမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအေပၚ ထိခိုက္နစ္နာေစလွ်င္၊ အဆိုးဟု သတ္မွတ္ၿပီး ထိခိုက္နစ္နာမႈမရွိလွ်င္ အေကာင္းဟု ေယဘုယ်ယူဆသည္။ဤသည္မွာ ဗုဒၶ၏အေျခခံသတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ ဤအေျခခံအယူအဆကို ဗုဒၶေခတ္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းေပၚ တင္ၾကည့္လိုက္ရာ၊ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထိုက္ေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းလုပ္ငန္းငါးမ်ိဳးထြက္လာပါသည္။

ဤသည္တို႔မွာ ...

(၁) လက္နက္္အေရာင္းအဝယ္ (Weapon trading)
(၂) အဆိပ္အေရာင္းအဝယ္ (Poison trading)
(၃) မူးယစ္ေဆးအေရာင္းအဝယ္ (Intoxicating trading)
(၄) လူအေရာင္းအဝယ္ (Human trading) ႏွင့္
(၅) သားသတ္လုပ္ငန္း (Slaughter of aminals)တို႔ျဖစ္သည္။

ဤငါးမ်ိဳးကိုသာ မမွန္ေသာ၊ မေကာင္းေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း (မိစာၦအာဇီဝ)ဟု သတ္မွတ္ထားရာ၊ က်န္လုပ္ငန္းအားလံုးမွာ သမၼာအာဇီဝ ဟု ယူဆႏိုင္စရာရွိပါသည္။ အဆိုပါ သတ္မွတ္ခ်က္ ငါးမ်ိဳးမွာလည္း ထိုေခတ္လူ႔အဖဲြ႔အစည္းႏွင့္ယွဥ္၍ ေရြးထုတ္ထားျခင္းျဖစ္ရာ၊ ေခတ္အလိုက္အေျပာင္းအလဲရွိႏိုင္ပါသည္။ အေျခခံအရ မေျပာင္းလဲသည္မွာ မည္သည့္ေခတ္ မည္သည့္ကာလမဆို မိမိအလုပ္ေၾကာင့္ အျခားသူမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းကို မထိခိုက္ေစေရးျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ပင္ ဗုဒၶဓမၼကျပ႒ာန္းထားေသာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္ဟု ယူဆႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

ေခတ္သစ္စီးပြားေရးဘဝတြင္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အလုပ္အကိုင္အမ်ားစု၏ အဓိကရည္မွန္းခ်က္မွာ ဝင္ေငြရဖို႔ျဖစ္သည္။ စားသံုးသူဆႏၵကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေရးဆိုသည္မွာ အဆိုပါ မဟာဗ်ဴဟာရည္မွန္းခ်က္မွ်သာျဖစ္သည္။ သို႔ျဖင့္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအတြက္၊ သူတစ္ပါးအတြက္ အက်ိဳးျပဳေရးဆိုသည္မွာ အဓိကေနရာတြင္မရွိႏိုင္ေသာ ကၽြဲကူးေရပါသေဘာသာ ရွိေနေတာ့သည္။  ဗုဒၶ၏ သမၼာအာဇီဝကမူ ဤသည္ႏွင့္ေျပာင္းျပန္ဟုဆိုႏိုင္သည္။ သူတစ္ပါးအတြက္ အဖဲြ႔အစည္းအတြက္ဆိုေသာ ေစတနာႏွင့္အစျပဳသည္။ ေစတနာကို အရင္းခံသည္။ ဝင္ေငြမွာ ရင္းႏွီးလိုက္ေသာ ေစတနာ၏ တံု႔ျပန္မႈသာ ျဖစ္သည္။

မိစာၦအာဖီဝႏွင့္ သမၼာအာဇီဝတို႔၏ သေဘာကို ဗုဒၶက ဥပမာႏွစ္ရပ္နွင့္ျပသည္။ မိစာၦအာဇီဝက “ျခင္”ႏွင့္တူသည္။ ျခင္က ေသြးစုပ္သည္။ ေသြးစုပ္ခံရေသာ လူအတြက္ ဘာအက်ိဳးမွမေပး။ နာက်င္မႈႏွင့္ေရာဂါဘယသာ ယူေဆာင္လာသည္။ သမၼာအာဇီဝက “ပ်ား”ႏွင့္တူသည္။ ပ်ားကဝတ္ရည္စုပ္သည္။ (ပ်ားရည္စုေဆာင္းေပးသည္)။ ဝတ္ရည္စုပ္ခံရေသာ ပန္းတို႔အတြက္လည္း ဝတ္မႈန္ကူးေပးသည္။ (ပန္းတို႔မ်ိဳးပြားေစရန္ ဖူးစာဖက္ေပးသည္) ယခုေခတ္ ဂိမ္းသီအိုရီအရေျပာရလွ်င္ မိစာၦအာဇီဝမွာ အ႐ႈံးအႏိုင္ကိုဦးတည္ေသာ “အႂကြင္း သုညဂိမ္း”(Zero-Sum Game) ျဖစ္သည္။ သမၼာအာဇီဝမွာ အျပန္အလွန္အက်ိဳးရွိေရးကို ေရွး႐ႈေသာ “သုည မဟုတ္ဂိမ္း”(Non-Zero-Sum-Game)ျဖစ္သည္။

ေယဘုယ်သေဘာဆုိရလွ်င္ သမၼာအာဇီဝ၏ ေနာက္ကြယ္မွ အေျခခံက်င့္ဝတ္တန္ဖိုးမွာ “မည္သူ႔ကိုမွ မထိခိုက္မနစ္နာေစေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမႈ” (earning without disserving) ဟု ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

ဗုဒၶအလိုက် ေဘာဂေဗဒ
သမားရိုးက်အျမင္ႏွင့္ေျပာရလွ်င္ ဘာသာေရးႏွင့္ ေဘာဂေဗဒမွာ ဘာမွမပတ္သက္ဟု ဆိုခ်င္စရာ ျဖစ္ပါသည္။ က်မ္းစာႏွင့္ပိုက္ဆံအိတ္ အတူယွဥ္တြဲမတည္ရွိႏိုင္ဟူ၍ ယူဆထားၾကသူမ်ား ရွိသည္။ ေဘာဂေဗဒသမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ၾကည့္လိုက္လွ်င္လည္း စိန္႔ေသာမတ္အက္ကြီနပ္(စ)ေလာက္အထိ ပညာရွင္အားလံုးလိုလိုက “ကုန္သြယ္ေရး”ကို တူးတူးခါးခါးဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည္က မ်ားသည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ဝဝ ေက်ာ္က ဗုဒၶ၏ အျမင္တြင္မူ ကုန္သြယ္မႈကို သမၼာအာဇီဝအျဖစ္အေလးထား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထိုေခတ္ အိႏၵိယလူ႔အဖဲြ႔အစည္းတြင္ လူဦးေရအမ်ားဆံုးျဖစ္ေသာ၊ လယ္သမားမ်ား၊ ကုန္သည္မ်ားကို ဗုဒၶက်မ္းစာမ်ားတြင္ “ကုန္သည္ လယ္လုပ္”(ဝႆ)ဟု အေလးေပးေဖာ္ျပခဲ့သည္မ်ားရွိသည္။ သူတို႔၏ သမၼာအာဇီဝလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း လြတ္ေျမာက္ေရးလမ္းသြယ္တစ္ခု အျဖစ္ေနရာေပးေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဤအျခင္းအရာမ်ားမွာ ဗုဒၶဓမၼ၏ ထူးျခားမႈျဖစ္ရံုမွ်မက အံ့ၾသဖြယ္ရာ ေရွ႕တန္းေရာက္မႈဟုလည္း ဆိုရပါလိမ့္မည္။

ဤအခ်က္ကို  စတင္အသိအမွတ္ျပဳေဖာ္ထုတ္ခဲ့ေသာ ေခတ္သစ္ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္မွာ အီးအက္(ဖ)ရႊန္းအာခ်ာ ျဖစ္ပါသည္။ သူ၏ “ငယ္ေသာ္လွ၏” (Small is Beautiful)စာအုပ္တြင္ ရႊန္းအာခ်ာက သမၼာအာဇီဝလမ္းသြယ္ကို အေျခခံၿပီး “ဗုဒၶအလိုက် ေဘာဂေဗဒ”(Buddhist Ecomomics)အေျခခံကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းပညာရွင္ အဆက္ဆက္က ရႊန္းအာခ်ာ၏ အေျခခံေပၚတြင္ ဆက္ေလွ်ာက္ရင္း၊ ေခတ္သစ္ေဘာဂေဗဒပညာအတြက္ ဗုဒၶ၏အက်ိဳးျပဳခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္(အရင္းရွင္စနစ္)၏ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ဟုဆိုႏိုင္ေသာ “က်င့္ဝတ္ပိုင္း”အားနည္းခ်က္ကို ဗုဒၶအလိုက်ေဘာဂေဗဒနည္းျဖင့္ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာၾကသည္။

ေခတ္ၿပိဳင္၊ သက္ရွိထင္ရွားေဘာဂေဗဒပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သူ မက္ဆာခ်ဴဆက္နည္းပညာတကၠသိုလ္(MIT)မွ ပါေမာကၡ လက္စတာသာရိုးမွာ အဆိုပါပညာရွင္မ်ားထဲမွ ထင္ရွားသူတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ သူ၏ “ဥစၥာဓနတည္ေဆာက္ေရး”(Building Wealth)က်မ္းတြင္ ပါေမာကၡသာရိုးက ဗုဒၶ၏ “ဒီဃဇာဏုသုတ္”လာ၊ “ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပိရမစ္” (wealth pyramid)တစ္ခုကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ စင္စစ္ ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့ေသာ “ႀကီးပြားခ်မ္းသာေၾကာင္းတရားေလးပါး”မွာ သမၼာအာဇီဝကို လက္ေတြ႔စီမံခန္႔ခြဲပံုျဖစ္သည္။ ဤသည္ကို ပါေမာကၡသာရိုးက ေခတ္သစ္အဓိပၸာယ္မ်ားျဖင့္
ျပန္ဖြင့္ျပသည္။

(၁)   ဥ႒ာနသမၸဒါဒ- (ကၽြမ္းက်င္ေသာ၊ ပညာဉာဏ္၊ စူးစမ္းေျမာ္ျမင္မႈႏွင့္ တက္ႂကြလံု႕လျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း)ဤသည္ကို ပါေမာကၡသာရိုးက “စြန္႔ဦးတီထြင္လုပ္ဟန္” (enterperneur-ship)ဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္သည္။ ပညာႏွင့္စြန္႔စားလုပ္ကိုင္ေသာ ေခတ္သစ္စီးပြားေရးလုပ္ဟန္ျဖစ္ပါသည္။

(၂)   အာရကၡသမၸဒါ (မိမိပိုင္ စည္းစိမ္ဥစၥာကို ရန္သူမ်ိဳးငါးပါးမဖ်က္ဆီးရေအာင္ လံုၿခံဳစြာေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္း) ဤသည္ကို “ပုဂၢလိကပိုင္ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ခြင့္” (property right)အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္သည္။

(၃)   ကလ်ာဏမိတၱာ (သဒၶါ၊ သီလ၊ စာဂ၊ ပညာ ျပည့္စံုေသာ မိတ္ေဆြေကာင္းမ်ားရွိျခင္း။) ဤအခ်က္ကို “ယံုၾကည္စိတ္ခ်ႏိုင္ေသာ လူမွဳပတ္ဝန္းက်င္” (trustworthy social institution) ဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္သည္။

(၄)   သမဇီဝိတာ (ဝင္ေငြထြက္ေငြကို မွ်တစြာ စီမံႏိုင္ျခင္း)ဤသည္ကို ပါေမာကၡသာရိုးက ဘတ္ဂ်က္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႕ခြဲမႈ (budget management)ဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္သည္။

ႊဤေလးခ်က္ကို ဆင့္ထပ္ႏိုင္ေသာ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းတြင္သာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အမွန္တကယ္ရႏိုင္လိမ့္မည္ဟုဆိုသည္။ ဤသည္ပင္ ပါေမာကၡသာရိုး သရုပ္ေဖာ္လိုက္ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပိရမစ္ ျဖစ္ပါသည္။
သစၥာရွာဖုိ ့ျမင္းစီးသူ ေက်ာ္ဝင္း၏ စာအုပ္ဆက္လက္ေရးသားေဖာ္ျပပါမည္ ။

Views: 144

Comment

You need to be a member of ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺 to add comments!

Join ရတနာ၀ါသ ဘုရားေက်ာင္း 華緬 三寶寺

ဆင္ျခင္ဖြယ္ လိုက္နာဖြယ္ရာ ၾသ၀ါဒ စကားမ်ား

ေျပာမွ သိ၊ ထိမွ နာ၊ သာမွ ေန၊    ေသမွ ခင္၊ လူတြင္ မက်င့္ရာ။ 

သူေတာ္ဆည္းကပ္၊ ျမတ္တရားနာ၊

ေလ်ာ္စြာအက်င့္၊ မဂ္ဖိုလ္ခြင့္၊ ရလင့္ဧကန္သာ။
(မုိးကုတ္ ဆရာေတာ္)

မိုက္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲခံရတာ။
လိမၼာတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲစံရတာ။
မယံုခဲ့ရင္ေတာင္
မိုက္မၾကည့္နဲ့ လိမၼာပါ။
(ဓမၼဒူတ အရွင္ေဆကိႏၵ)

ယံုၾကည္ထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ရိုးသားရမည္။
အားကိုးထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားရမည္။
ေလးစားထိုက္သူျဖစ္ေအာင္ စင္ၾကယ္ရမည္။
(ဓမၼေဘရီ အရွင္၀ီရိယ)

ေရေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အညစ္အေၾကးကို
ေရႏွင့္သာ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္သလို
စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ
အညစ္အေၾကးကို
စိတ္ႏွင့္သာလွ်င္ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာႏိုင္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

ဓေမၼာဟေ၀ ရကၡတိ ဓမၼစာရီ
တရားေစာင့္ေသာသူကို တရားကျပန္လည္ေစာင့္ေရွာက္ေပး၏။ (ဗုဒၶ)

အသက္ရွင္ဖို့စားပါ။ စားဖို့သက္သက္ အတြက္ေတာ့ အသက္ရွင္ မေနပါနဲ့။ အမ်ားအတြက္ သာသနာအတြက္ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးပါ။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူေတာ္လာေအာင္ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း
သူမေတာ္လဲ ကိုယ္ကေကာင္း
ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။

သူေတာ္ေကာင္း သူေတာ္ေကာင္း

သူမေကာင္းလည္း ကိုယ္ကေတာ္ 

သူမေတာ္လည္း ကိုယ္ကေကာင္း

ဒါမွ သူေတာ္ေကာင္း။
သူေတာ္ေကာင္းေလးျဖစ္ေစခ်င္ စိတ္ထားလွဖို႔ျပင္
သတိယွဥ္တယ္ သစၥာသံုး ဒါမွ အျမတ္ဆံုး။

ကတညတ ကတေ၀ဒီ
ေက်းဇူးတရားကိုသိျခင္း
ေက်းဇူးတရားကို ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းသည္ မဂၤလာမည္ပါ၏။
(ဗုဒၶ)

အတိတ္ကိုေတြး၊ မေဆြးနဲ့
အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။
အနာဂတ္ကိုမွန္းဆ မလြမ္းတနဲ့
အနာဂတ္ဆိုတာမေသခ်ာဘူး။
ပစၥဳပန္မွာ လုပ္သင့္ရာ၀ယ္
ပညာလံု႔လ အသံုးခ်လွ်က္
ဘ၀တန္ဖိုး အားမာန္ကိုး၍
ျမတ္ႏိုးၾကည္ျဖဴ အရယူေလာ့။
(ေဒါက္တာ အရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ)

ၾကီးျမတ္သူတို႔ေနရာ

ၾကီးျမတ္သူဟူသမွ်တို႔ 

ယူၾကသည္႔ ျမတ္ေနရာ။ 
ေရွာင္တခင္ခုခ်က္ခ်င္း 
လွ်င္းမရပါ။ 
မ်ားသူတို႔အိပ္ေနရာ 
ညခါပင္ သူမနား 
အျမင္႔ကို သူျမင္လို႔ 
သူအစဥ္ႏွစ္ဆတိုးလုိ႔ရယ္ 
ၾကိဳးကုတ္ေလသား။

(ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပသာသနာျပဳ  အရွင္ဥာဏိက-ေျမာင္းျမ)

သူတစ္ဖက္သား၊မ်က္မာန္ပြါးေသာ္ တရားမကြာ၊ထိန္းေစာင့္ကာျဖင့္

ေမတၱာႏွလံုး၊ကိုယ္ကသံုးလွ်င္ အရွဳံးဘယ္မွာရွိခ်ိမ့္နည္း။
(မင္းကြန္း ဆရာေတာ္)

 

 

ျမန္မာဝက္ဆိုက္ ဘေလာ့မ်ား                 လမ္းညႊန္

(ပံုေပၚတြင္ ႏွိပ္၍ မူရင္း ေနရာသို႔ သြားေရာက္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။)

 


picoodle.com






    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၁)

 

    ျမန္မာ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္မ်ား စုစည္းရာ (၂)

 

 

 

Click to play this Smilebox slideshow
Create your own slideshow - Powered by Smilebox

    "ျမန္မာစာ ျမန္မာစကား "

Birthdays

There are no birthdays today

Members

© 2021   Created by ukkmaung.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service